1. Thế giới đang trong giai đoạn chuyển dịch sâu sắc, nhiều rủi ro và bất định, với nguy cơ xung đột, thậm chí chiến tranh diện rộng, gây ảnh hưởng tới kinh tế, chính trị và sự phát triển của nhiều quốc gia. Bên cạnh đó là xu hướng phân mảnh của kinh tế thế giới, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và những rủi ro mới từ công nghệ. Bất ổn càng nghiêm trọng bởi cạnh tranh thiếu kiềm chế, cam kết không được thực hiện, luật pháp quốc tế bị áp dụng chọn lọc và sự thiếu hụt lòng tin.
2. Từ lịch sử của mình, Việt Nam hiểu sâu sắc cái giá của chiến tranh, giá trị của độc lập và sức mạnh của hòa giải, hợp tác. Vì vậy, Việt Nam cho rằng chủ đề của khóa họp lần này về “Khôi phục lòng tin, quản trị chuyển đổi và xây dựng một Liên hợp quốc mang lại lợi ích cho tất cả” phản ánh đúng yêu cầu cấp thiết của thời đại.
Liên hợp quốc đã góp phần duy trì đối thoại, thúc đẩy phi thực dân hóa, bảo vệ quyền tự quyết của các dân tộc và hỗ trợ phát triển. Những thành quả đó cần được gìn giữ và phát huy, đồng thời các thể chế cần được đổi mới để theo kịp thời đại, trên cơ sở tôn trọng và củng cố những nguyên tắc nền tảng của Hiến chương Liên hợp quốc.
Mục tiêu hướng tới là một trật tự quốc tế công bằng, dân chủ và bao trùm hơn, trong đó mọi quốc gia đều có tiếng nói và mọi dân tộc đều có cơ hội phát triển.
3. Trên cơ sở tình hình thế giới hiện tại với nhiều khác biệt, xung đột và sự phát triển nhanh chóng của khoa học – công nghệ, Việt Nam chia sẻ 4 định hướng lớn:
- Thứ nhất, khôi phục lòng tin giữa các quốc gia dựa trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Đó là tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền lựa chọn con đường phát triển của nhau; quản trị khác biệt một cách có trách nhiệm, kiểm soát cạnh tranh, duy trì đối thoại, thực hiện đầy đủ các cam kết. Trong đó, các nước lớn cần đi đầu trong việc tôn trọng luật pháp quốc tế, kiềm chế và giải quyết có trách nhiệm những vấn đề chung; Liên hợp quốc phải giữ vai trò trung tâm. Việt Nam cũng nêu quan điểm về Palestine, Biển Đông và Cuba.
- Thứ hai, thúc đẩy phát triển công bằng, nhân văn, bao trùm và bền vững. Các cam kết quốc tế cần được thực hiện nghiêm túc và chuyển hóa thành những hành động cụ thể. Tăng trưởng phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và sinh kế của người dân, nhất là tại các quốc gia và cộng đồng dễ bị tổn thương.
- Thứ ba, chủ động định hình quản trị công nghệ để tiến bộ phục vụ con người và phát triển chung. Khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra những thách thức mới. Công nghệ cần góp phần thu hẹp khoảng cách, mở rộng cơ hội phát triển, không tạo ra những hình thức phụ thuộc hay những nguồn xung đột mới. Cần xây dựng các khuôn khổ quản trị bao trùm, an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.
- Thứ tư, củng cố chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm, không thể thay thế của Liên hợp quốc. Với uy tín và khả năng xây dựng đồng thuận, chuẩn mực và luật lệ, Liên hợp quốc cần tiếp tục huy động nỗ lực toàn cầu để cùng ứng phó với những thách thức chung. Việt Nam ủng hộ các nỗ lực cải tổ Liên hợp quốc theo hướng tăng cường hiệu quả, cải tổ cấu trúc, tinh giản bộ máy và bảo đảm lợi ích của các nước đang phát triển.
Phần tiếp theo của bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng những điều trên cũng là những điều được đúc rút từ kinh nghiệm của dân tộc Việt Nam và quá trình gần nửa thế kỷ Việt Nam đồng hành cùng Liên hợp quốc.
Việt Nam nhấn mạnh độc lập, tự cường là nền tảng để củng cố tự chủ chiến lược và chủ động hội nhập quốc tế. Hướng tới mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam xác lập mô hình phát triển mới dựa vào năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực; gắn tăng trưởng với phát triển văn hóa, tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
Đường lối đối ngoại nhất quán của Việt Nam là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại.
Đoạn kết, bài phát biểu một lần nữa khẳng định rằng thế giới sẽ tiếp tục thay đổi, nhưng hướng đi của sự thay đổi phụ thuộc vào lựa chọn và trách nhiệm của chúng ta hôm nay.
Việt Nam khẳng định lựa chọn hòa bình, hợp tác và phát triển, cùng các quốc gia củng cố Liên hợp quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và biến những cam kết chung thành lợi ích thiết thực cho người dân.
Việt Nam tin tưởng rằng với một Liên hợp quốc vững mạnh, các quốc gia có thể cùng xây dựng một thế giới hòa bình, công bằng, bao trùm và tốt đẹp hơn cho tất cả. Việt Nam khẳng định tiếp tục là thành viên tích cực, đối tác tin cậy và quốc gia có trách nhiệm trong những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.